આઇકોનિક તાતા-મિસ્ત્રી ભાગીદારીનો દુ:ખદ અંત

22 સપ્ટેમ્બર, 2020 એ આપણા સમુદાયના બે અને આપણા દેશના સૌથી પ્રચંડ વ્યાવસાયિક જૂથો – તાતા સન્સ અને શાપુરજી પાલનજી ગ્રુપ વચ્ચેના 70થી વધુ વર્ષના આઇકોનિક જોડાણના અંતની શરૂઆત થઈ. સાયરસ મિસ્ત્રી વર્ષ 2016માં પદભ્રષ્ટ થયા પછી, શાપુરજી પાલનજી (એસપી) જૂથે તાતા સન્સમાંથી તેમને લઘુમતી શેરહોલ્ડર તરીકે બહાર નીકળવાની પુષ્ટિ કરી, તેઓ 18.37% હિસ્સો ધરાવે છે.
તાતાને તેમની વ્યાવસાયિકતા, કુશળતા અને નમ્રતાથી પ્રભાવિત કર્યા પછી, એસપી ગ્રુપનું નેતૃત્વ ધરાવતા સાયરસ મિસ્ત્રીને રતન તાતાના અનુગામી અને 2011માં તાતા જૂથના છઠ્ઠા અધ્યક્ષ તરીકે ઘોષણા કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે 2012ના અંતમાં ઔપચારિક રીતે તાતા સન્સની અધ્યક્ષ પદ સંભાળી.
પરંતુ રતન તાતા (તાતા ટ્રસ્ટ) અને સાયરસ મિસ્ત્રી (તાતા સન્સ) વચ્ચેના કથિત શક્તિ-સંઘર્ષને કારણે મુશ્કેલીઓ ઉભી થઈ હતી જેના પગલે 2016માં બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ અને દ્રષ્ટિમાં વિરોધાભાસ થતાં મિસ્ત્રીની હકાલપટ્ટી થઈ હતી. દા.ત., એનટીટી ડોકોમો સાથે કાનૂની લડાઇ, વોડાફોન સાથેની વાટાઘાટમાં નિષ્ફળતા વગેરેથી તાતા ટ્રસ્ટ પણ નારાજ થયા હતા. 2017ની શરૂઆતમાં, મિસ્ત્રીને ટાટા ગ્રૂપ બોર્ડમાંથી હટાવવામાં આવ્યા હતા અને તત્કાલીન ટીસીએસ અધ્યક્ષ એન ચંદ્રશેકરણને ટાટા સન્સના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા.
ડિસેમ્બર, 2016થી કોર્ટની બોલાચાલી ચાલી રહી છે, જ્યારે મિસ્ત્રી પરિવારની બે સમર્થિત રોકાણ કંપનીઓ, ‘સાયરસ ઇન્વેસ્ટમેન્ટસ’ અને ‘સ્ટર્લિંગ ઇન્વેસ્ટમેન્ટસે’ તાતા સન્સ દ્વારા લઘુમતી હિસ્સેદારોના ગેરવહીવટ અને દમનનો આરોપ લગાવીને એનસીએલટી મુંબઈ ખસેડ્યું હતું, અને કંપની દ્વારા મિસ્ત્રીને હટાવવાનું વધુ પડકારજનક હતું. ગુપ્તતાના ભંગનો આરોપ લગાવીને તાતા સન્સે મિસ્ત્રીને કાનૂની નોટિસ આપી હતી. એનસીએલટીએ જરૂરી માપદંડની અપૂરતી પરિપૂર્ણતાના આધારે મિસ્ત્રીની અરજીને નકારી કાઢી હતી.
ડિસેમ્બર, 2019માં, મિસ્ત્રીને તાતા સન્સના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન તરીકે પુન સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા, પરંતુ એનસીએલએટીએ અમલીકરણને ચાર મહિના માટે સ્થગિત કરી દીધા, તાતાને અપીલ દાખલ કરવા માટેનો સમય આપ્યો, જે તેઓએ કર્યું – એનસીએલએટીના આદેશને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવો, જેણે આ આદેશ પર સ્ટે આપ્યો. મિસ્ત્રીએ કહ્યું હતું કે તેઓ તાતા સન્સના અધ્યક્ષ તરીકે પાછા ફરવા માંગતા નથી, પરંતુ લઘુમતી શેરહોલ્ડર તરીકે તેમના હકોનું રક્ષણ કરવા ઇચ્છતા હતા. મૂડી એકત્ર કરવા માટે, એસપી ગ્રૂપે તાતામાં તેનો 18.37% હિસ્સો વેચવાનું નક્કી કર્યું છે, જેનું મૂલ્ય આશરે 20 અબજ ડોલર અથવા આશરે 1.5 ટ્રિલિયન ડોલર હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે અંતર્ગત ઓપરેટિંગ કંપનીઓના મૂલ્યના આધારે છે. તાતા સન્સને હવે હિસ્સો ખરીદવાની જરૂર રહેશે, આથી કોર્ટની લડાઇઓ અને અંતિમ વ્યાપારિક ભાગીદારીનો અંત આવશે.