ગુજરાત હાઇકોર્ટે પારસીઓના અંતિમ વિધિ કેસમાં ઓર્ડર અનામત રાખ્યો છે

3જી જુલાઇ, 2021 ના રોજ, ગુજરાત હાઇકોર્ટે સુરત પારસી પંચાયત (એસપીપી) બોર્ડ અને ડો. હોમી દુધવાલા દ્વારા દાખલ કરેલી અરજીની સુનાવણી કરી, અને પારસી મુજબ, કોવિડ પીડિતોના મૃતદેહોનો નિકાલ કરવાની મંજૂરી આપવાની માંગ પર પોતાનો હુકમ અનામત રાખ્યો. ધાર્મિક પરંપરાઓ, અને શરીરના અંતિમ સંસ્કાર માટે દબાણ ન કરવું. તેઓએ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો કે સત્તાધિકારીઓ પારસી સમુદાયને તેમની ધાર્મિક પ્રથાઓ અને અધિકારનું પાલન કરવાની મંજૂરી આપી રહ્યા નથી, જે બંધારણ હેઠળ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે, અને તેના બદલે તેમની ધાર્મિક પ્રથા અને ભાવનાઓ વિરુદ્ધ તેમને તેમના અંતિમ સંસ્કાર અથવા દફન કરવાની ફરજ પાડે છે.
એસપીપી બોર્ડે આ અરજી દાખલ કરી હતી કે, કેન્દ્રિય માર્ગદર્શિકામાં જણાવાયું હતું કે, કોવિડ-19માં આપઘાત કરી ચૂકેલા સમુદાયના સભ્યોના મૃતદેહોનો નિકાલ કરવા માટે, શરીરના નિકાલની જરથોસ્તી પરંપરા પર મૌન છે અને નિકાલના ફક્ત બે જ પ્રકારો છે – દફન અને સ્મશાન. તેમાં પારસીઓને તેમના પરંપરાગત અંતિમ સંસ્કાર અથવા દોખમેનશીનીનું અનુસરણ કરવાની મંજૂરી માંગવામાં આવી હતી.
આ અરજીની લાંબી સુનાવણી દરમિયાન, ન્યાયાધીશ બી એમ ત્રિવેદી અને બી ડી કારીયાની બનેલી ખંડપીઠીએ નિરીક્ષણ કર્યું હતું કે, અરજી એક વિલંબિત તબક્કે દાખલ કરવામાં આવી હોવાથી, તે અસ્પષ્ટ અને શૈક્ષણિક બની ગઈ છે, કારણ કે એક વર્ષ પહેલાં માર્ગદર્શિકા વધુ જારી કરવામાં આવી હતી.
અરજદારના સલાહકાર અસીમ પંડ્યાએ રજૂઆત કરી હતી કે પારસી સમુદાયને દોખમેનશીની કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે સરકાર દ્વારા કોઈ વૈજ્ઞાનિક ડેટા રજૂ કરાયો નથી. કેન્દ્ર સરકાર માંગનો વિરોધ કર્યો નથી અને સ્થાનિક અધિકારીઓએ દાવો કર્યો છે કે તેઓ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે છે. રાજ્ય સરકારે આ મુદ્દે મૌન જાળવ્યું છે.
અસીમ પંડ્યાએ એમ પણ કહ્યું હતું કે પારસી લઘુમતી હોવાને કારણે ગાઇડલાઇન્સ તૈયાર કરતી વખતે તેમની અંતિમવિધિ કરવાની ધાર્મિક પ્રથાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી નથી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે માત્ર કાયદો જ લોકોને ધાર્મિક વિધિઓનું પાલન કરતા અટકાવી શકે છ માર્ગદર્શિકા નહીં.
સુનવણીમાં હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ, પરસી કાવીનાએ મધ્યસ્થી કરી હતી કે પાછલા સાતથી આઠ દાયકામાં, પારસી સમુદાયે તેમના મૃતદેહને ભારતના ઘણા સ્થળોએ દફનાવવાનું શરૂ કર્યું છે.
આ તરફ પંડ્યાએ રજૂઆત કરી હતી કે જ્યારે કેટલાક ઉદાર વિચારધારા ધરાવતા સમુદાયના સભ્યો સ્વતંત્રતા લઈ શકે છે, તે એક વ્યક્તિગત
પસંદગી છે. આ તરફ, ન્યાયાધીશોએ ટિપ્પણી કરી હતી કે હાલના રોગચાળાને ધ્યાનમાં લેતાંં વ્યક્તિગત દ્રષ્ટિનો કોઈ સવાલ નથી.